Zes op de tien Vlamingen worden buiten de werkuren nog steeds gecontacteerd door hun leidinggevende. Dat blijkt uit ons recent onderzoek bij 1.000 Vlaamse bedienden. Twee jaar na de invoering van het recht op deconnectie blijft dit een actueel thema – en het toont vooral aan hoe belangrijk duidelijke afspraken zijn over bereikbaarheid en respect voor ieders werkstijl.

Recht op deconnectie

Berichtjes, telefoontjes en e-mails na de uren

Hoewel 87% van de respondenten achter het recht op deconnectie staat, zegt 60% toch nog gecontacteerd te worden buiten de werkuren. Vooral via berichtjes (67%), telefoontjes (50%) en e-mails (47%).

Het recht op deconnectie – dat sinds 1 april 2023 van kracht is voor bedrijven met meer dan twintig werknemers – bepaalt dat werknemers buiten de werkuren niet verplicht zijn om werkgerelateerde oproepen of berichten te beantwoorden, tenzij in uitzonderlijke gevallen. Toch blijkt uit ons onderzoek dat dit in de praktijk moeilijk blijft: bijna één op de drie Vlamingen krijgt regelmatig werkgerelateerde communicatie tijdens avonden of weekends, terwijl 29% dit slechts zelden ervaart.

Werkstijl bepaalt hoe je omgaat met bereikbaarheid

De manier waarop mensen werk en privé combineren, speelt een grote rol in hoe ze omgaan met bereikbaarheid buiten de werkuren. In ons onderzoek maken we het onderscheid tussen twee types:

  • Separators: mensen die werk en privé graag gescheiden houden.

  • Integrators: mensen die het niet erg vinden dat werk en privé in elkaar overlopen.

Slechts 48% van de separators wordt buiten de werkuren gecontacteerd, terwijl dat bij integrators oploopt tot 78%. Separators voelen zich sneller gestoord, terwijl integrators makkelijker schakelen tussen werk en vrije tijd.

Opvallend is dat 46% van de deelnemers zich identificeert als separator, tegenover 37% als integrator. De rest bevindt zich ergens tussenin. Werkstijlen kunnen bovendien evolueren in de tijd, afhankelijk van persoonlijke of professionele omstandigheden.

Headshot Katelijn Nijsmans

Zoals neurowetenschapper Katelijn Nijsmans stelt: 

"We bevinden ons allemaal op een denkbeeldige lijn tussen integrator en separator. Eenzelfde aanpak werkt dus niet voor iedereen. Door het gesprek aan te gaan met medewerkers, kunnen bedrijven beter inspelen op individuele noden en zo bijdragen aan welzijn én productiviteit."

Het belang van duidelijke communicatie

Wat ook uit het onderzoek blijkt, is dat bijna twee op de drie werknemers het gevoel hebben dat ze snel moeten reageren wanneer ze buiten de werkuren worden gecontacteerd – ook al is dat niet altijd de verwachting. Volgens professor arbeidsgeneeskunde Lode Godderis kunnen duidelijke afspraken hierin veel verschil maken.

Een eenvoudige oplossing? Maak de verwachtingen expliciet. Bijvoorbeeld: vermeld je beschikbaarheid in je e-mailhandtekening of geef duidelijk aan wanneer een antwoord verwacht wordt. Zo vermijd je misverstanden en onnodige stress.

Tijdregistratie als hulpmiddel

Tijdregistratie blijkt een nuttige tool te zijn in de strijd tegen overmatige beschikbaarheid. Het helpt werknemers bewuster omgaan met hun werkuren – en met de grenzen daartussen.

Voor integrators biedt tijdregistratie inzicht in het aantal gewerkte uren, zodat ze zichzelf niet voorbijlopen. Voor separators helpt het net om het werk concreet af te bakenen. Maar liefst 62% van de separators geeft aan dat tijdregistratie hen helpt om beter te deconnecteren, tegenover 38% van de integrators.

Bovendien merken drie op de tien werknemers dat ze sinds de invoering van het recht op deconnectie minder gebeld worden buiten de werkuren. Ook het aantal e-mails en berichtjes nam met ongeveer een kwart af. Bijna een derde van de werknemers ervaart sindsdien ook minder werkgerelateerde stress.

Hoe zit dat bij jou?

Ben jij eerder een integrator of een separator?

  • Helemaal een integrator: 11%

  • Eerder een integrator dan een separator: 26%

  • Eerder een separator dan een integrator: 29%

  • Helemaal een separator: 17%

  • Geen van beide: 8,5%

  • Combinatie van beide: 8,5%

Opvallend: meer mannen (50%) dan vrouwen (43%) identificeren zich als separator, terwijl vrouwen vaker aangeven een combinatie van beide te zijn.

Het recht op deconnectie is geen maat voor niks – maar wel een recht dat we samen moeten helpen realiseren. Als werkgever én werknemer. Door open te communiceren over verwachtingen, respect te tonen voor ieders werkstijl en tools zoals tijdregistratie slim in te zetten, kunnen we zorgen voor een gezonder evenwicht tussen werk en privé.

Wil je ontdekken hoe tijdregistratie jouw organisatie kan helpen om het recht op deconnectie écht te doen werken? We helpen je graag op weg.