WAZO: rechten en plichten voor werkgevers

Wanneer we kijken naar "Wat is de WAZO (Wet Arbeid en Zorg)?”, dan zien we dat dit de overkoepelende WAZO wetgeving is die de rechten van werknemers op verlof beschermt.

Of het nu gaat om een blijde gebeurtenis zoals een bevalling of een zware periode waarin een naaste zorg nodig heeft: de wet biedt het wettelijk kader.

Voor u als werkgever bepaalt de WAZO wet en regelgeving welke WAZO rechten een medewerker heeft. Tevens, wanneer er sprake is van loondoorbetaling of een uitkering via het UWV.

Het is de basis van ons sociale vangnet voor werkende ouders en mantelzorgers.

Er bestaat vaak verwarring over welk verlof er onder de WAZO valt. De wet is namelijk zeer breed en dekt diverse levensfasen.

Hieronder staan de belangrijkste vormen van WAZO verlof:

• WAZO en zwangerschap: Dit omvat zowel het WAZO bevallingsverlof als het zwangerschapsverlof (samen minimaal 16 weken).
• WAZO partnerschapsverlof: Ook wel het geboorteverlof voor partners genoemd (1 week) en het aanvullend geboorteverlof (5 weken).
• Adoptie- en pleegzorgverlof: Voor medewerkers die een kind verwelkomen in hun gezin.
• Betaald ouderschapsverlof: Een regeling waarbij ouders in het eerste levensjaar van het kind deels doorbetaald krijgen.
• WAZO zorgverlof: Dit kan gaan om kortdurend of langdurend WAZO zorgverlof voor de verzorging van zieke naasten.
• Calamiteitenverlof: Voor zeer korte, dringende persoonlijke situaties.

Hoelang heb je recht op WAZO?
Er is geen eenduidig antwoord te geven op hoe lang werknemers recht hebben op WAZO, omdat de duur verschilt per verlofsoort.

Bij het WAZO verlof berekenen hanteert HR verschillende termijnen: zwangerschapsverlof duurt meestal 16 weken, terwijl betaald ouderschapsverlof 9 werkweken beslaat.

De duur is dus altijd gekoppeld aan het specifieke doel van het verlof en de wettelijke kaders die op dat moment gelden.

Voor HR-teams en managers is de WAZO aanvraagprocedure een essentieel proces.

Om aan de WAZO voorwaarden te voldoen, moet u als werkgever vaak de volgende stappen doorlopen:

Identificatie: Vaststellen onder welke regeling de aanvraag valt.
Verificatie: Controleren of de medewerker aan de wettelijke eisen voldoet.
WAZO aanvragen: Voor regelingen zoals zwangerschapsverlof moet u de WAZO uitkering tijdig aanvragen bij het UWV.
Registratie: De afwezigheid correct verwerken in uw personeelssysteem om de planning en loonstrook kloppend te houden.

Wie betaalt wat: werkgever, UWV of cao?

Niet elke vorm van WAZO betaald verlof wordt op dezelfde manier gefinancierd.

Bij zwangerschap en betaald ouderschapsverlof ontvangt de medewerker een WAZO uitkering via het UWV. Soms is er sprake van een aanvullende WAZO toeslag vanuit de werkgever als de cao dit voorschrijft.

Bij kortdurend zorgverlof betaalt u als werkgever echter minimaal 70% van het loon zelf door, tenzij er andere afspraken zijn gemaakt in de arbeidsvoorwaarden.

Het belangrijkste verschil tussen WAZO en cao is dat de WAZO de wettelijke ondergrens vormt.

Een cao kan echter gunstiger uitvallen. Denk aan een volledige loondoorbetaling tijdens ouderschapsverlof, waar de wet slechts 70% voorschrijft, of een langere duur van het zorgverlof.

De WAZO wet en regelgeving is leidend, tenzij uw cao extra rechten toekent die in het voordeel van de werknemer zijn.

Het beheren van de verschillende WAZO verlof aanvragen vraagt om een strakke administratie en heldere personeelsplanning.

Voor HR-managers is het cruciaal om precies te weten wie wanneer afwezig is om de continuïteit op de werkvloer te waarborgen.

Met de oplossingen van Protime krijgt u direct grip op dit proces. Door verlofregistratie en afwezigheidsbeheer te digitaliseren, ziet u in één oogopslag welke impact een WAZO aanvragen heeft op uw team.